Alpha Blondy

دەربارەی ئەکتەر

سیدۆ کۆنێ لەدایکبووی ١ی ژانویەی ١٩٥٣ لە شاری دیمبۆکرۆ، زیاتر بە ناوی شانۆیی ئەلفا بلۆندی ناسراوە، گۆرانیبێژی ڕیگەی عاج و هونەرمەندی تۆمارکردنی نێودەوڵەتییە. زۆرێک لە گۆرانییەکانی پاڵنەری سیاسی و کۆمەڵایەتین، و بە شێوەیەکی سەرەکی بە زمانی زگماکی خۆی دیولا و فەرەنسی و ئینگلیزی دەوترێتەوە، هەرچەندە ناوبەناو زمانی دیکە بەکاردەهێنێت، بۆ نموونە عەرەبی، عیبری، یان پاتۆی جامایکی. یەکەم کوڕی خێزانێکی هەشت منداڵە، سیدۆ کۆنێ لەلایەن داپیرەیەوە لە ژینگەیەکدا پەروەردە کراوە کە لەلایەن داپیرەیەوە بە "لە نێوان گەورەکان" وەسفی کردووە، ئەمەش بڕیار بوو کاریگەرییەکی گەورەی لەسەر ژیانی پیشەیی هەبێت. لە ساڵی ١٩٦٢ ئەلفا بلۆندی پەیوەندی بە باوکیەوە کرد لە شاری ئۆدیێن و دە ساڵ لەوێ بوو و لە قوتابخانەی ئامادەیی سانت ئەلیزابێس خوێندوویەتی و بەشداری لە بزووتنەوەی خوێندکارانی کەناری عاجدا کردووە. لە قۆناغی ئامادەییدا تیپێکی پێکهێنا، بەڵام ئەمە کاریگەری لەسەر خوێندنی هەبوو و بەهۆی خراپی ئامادەبوونەکەیەوە دەرکرا. دایک و باوکی ناردیان بۆ خوێندنی زمانی ئینگلیزی لە شاری مۆنرۆڤیای پایتەختی لیبێریا لە ساڵی ١٩٧٣، سێزدە مانگ لەوێ بوو و دواتر بۆ باشترکردنی زمانی ئینگلیزی ڕووی لە ئەمریکا کرد. لە ساڵی ١٩٧٤ سیدۆ ڕووی لە نیویۆرک کرد و لەوێ پسپۆڕی زمانی ئینگلیزی لە کۆلێژی هانتەر و پرۆگرامی زمانی ئەمریکی زانکۆی کۆڵۆمبیا وەرگرت و پیشەیەکی لە بواری وانەوتنەوەدا بەدەستهێنا. لە نیویۆرک بە ڕەستافەری ناسێندرا و بەشداری کۆنسێرتەکانی هونەرمەندەکانی جامایکی کرد لەنێویاندا Burning Spear. سیدۆ پێش ئەوەی بگەڕێتەوە بۆ کەناری عاج، چەندین جار تووشی شەڕ و ئاژاوە بووە و لەوێ تووشی کێشەی زیاتر بووە تاوەکو لەگەڵ هاوڕێی منداڵیدا، فولجێنس کاسی، کە بووەتە بەرهەمهێنەرێکی بەناوبانگی تەلەفزیۆنی. ئەمە سەرەتای ژیانی هونەری بوو وەک مۆسیقاژەن و ناوی نادیاری "ئەلفا بلۆندی"ی وەرگرت. دوای بەرنامەی تەلەفزیۆنی جۆراوجۆر بۆ کاسی، بلۆندی یەکەم ئەلبوومی تاکە کەسی لە ساڵی ١٩٨٢ تۆمار کرد بە ناوی جاه شکۆمەندی. ئەم ئەلبوومە بڕیار بوو سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەست بهێنێت و دواتر دەبێتە هێمای بەرخۆدان بەهۆی گۆرانی "عەمید سەباری" کە ئەزموونی دەستگیرکردنی لە ئەبیجان لە هەشتاکانی سەدەی ڕابردوو و دواتر خراپ مامەڵەکردنی لەلایەن پۆلیسەوە بەڵگە دەکات. ئەلفا بلۆندی بە پێچ و پەنا ئەفریقییەکەی لە مۆسیقای ڕیگەیدا بووە ئەستێرەیەک لە ئابیجان، لە چاوی هەوادارەکانیدا بووە "بۆب مارلی ئەفریقا". ئەلفا بلۆندی وەک خودی مارلی ڕۆحی و سیاسی و ئەرێنییە و بەرگێکی گۆرانی "جەنگ"ی بۆب مارلی تۆمارکردووە. بۆ ئەوەی پەیامەکەی بگاتە خەڵکی زیاتر، گۆرانی وتن بە چەندین زمان هەڵبژارد: ئینگلیزی؛ فەرەنسی؛ باولێ، و زمانی زگماکی خۆی – دیۆلا. دواتر ئامێری نوێی هێنایە ناو مارکەی ڕیگەی خۆی وەک کەمانچە و چەلۆ. زۆری نەخایاند، ناوبانگی ئەلفا بلۆندی لە ئەوروپادا بڵاوبووەوە. دوای سەرکەوتنی ئەلبوومی EP بە ناوی Rasta Poué، لە ساڵی 1984 چووە پاریس بۆ ئەوەی دووەم ئەلبوومی خۆی بە ناوی Cocody Rock لەگەڵ کۆمپانیای Pathe Marconi دروست بکات. بلۆندی گەشتێکی کرد بۆ دوورگەی جامایکا و گۆرانی سەرەکی ئەم ئەلبوومەی لەگەڵ گروپی پشتگیری مارلی بەناوی The Wailers تۆمارکرد. ... سەرچاوە: بابەتی "ئەلفا بلۆندی" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA.