Cheb Mami

دەربارەی ئەکتەر

محمد خلیفاتی (بە عەرەبی : محمد خليفاتي، محمد خلیفاتی؛ لەدایکبووی ١١ی تەمموزی ١٩٦٦)، زیاتر بە ناوی شانۆیی چێب مامی ناسراوە (بە عەرەبی : شاب مامي، shābb māmī)، مۆسیقاژەن و گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرێکی جەزائیرییە. بە عەرەبی جەزائیری و هەندێکجاریش بە شێوەزاری فەرەنسی یان عەرەبی ڕۆژهەڵات گۆرانی دەڵێت و قسە دەکات. لە ئاستی نێودەوڵەتیدا بە بەشداریکردنی گۆرانی لە گۆرانی "Desert Rose"ی ستنگ لە ساڵی 1999 ناسراوە. چێب مامی لە شاری گرابە ئەلود (بە عەرەبی : غربة الواد) لەدایکبووە، کە چارەکێکی دانیشتووانی شاری سەیدە (بە عەرەبی: سعيدة)، جەزائیر بووە. شارەکە دەکەوێتە ١٧٠ کیلۆمەتر لە باشووری ئۆران و لەسەر میسا بەرزەکانی باکووری ڕۆژئاوای جەزائیر دایە. لە ساڵی ١٩٨٥ چێب مامی ڕووی لە پاریس کرد و مۆسیقای ڕای دۆزیەوە. دواتر بۆ ماوەی دوو ساڵ لە جەزائیر خزمەتی سەربازیی ئەنجامدا لەکاتێکدا لە بنکەکانی سوپادا وەکو کات بەسەربردن کاردەکات. لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٨٩ گەڕایەوە پاریس. دواتر گەشتێکی کرد بۆ وڵاتانی ئەمریکا، هۆڵەندا، ئەڵمانیا، سویسرا، ئیسپانیا، سکاندیناڤیا و ئینگلتەرا. مۆسیقای چێب مامی تێکەڵەیەک لە کاریگەرییەکانی دەریای ناوەڕاست و ڕۆژئاوایە، لەوانە مۆسیقای تورکی، فلامینکۆ و یۆنانی، هەروەها مۆسیقای لاتینی. دەنگی بە لەهجە ئەندەلوسیەکان ڕەنگ کراوە و مۆسیقای ئەو تێکەڵەیەک لە شێوازە نەریتی و مۆدێرنەکانی گۆرانی وتنە. کاتێک ئەلبوومی ستنگ بەناوی Brand New Day لە ساڵی ١٩٩٩ بڵاوکرایەوە، دوێتەکەی ئەو جووتە بە ناوی "Desert Rose" لە چارتەکانی تاکە گۆرانییەکان لە سەرانسەری جیهاندا دەرکەوت و بووە هۆی دەرکەوتنی تەلەفزیۆنی لە بەرنامەکانی Saturday Night Live، Today Show، Jay Leno، David Letterman، پەخشی تەلەفزیۆنی خەڵاتەکانی گرامی و تەنانەت نمایشێکی ڕاستەوخۆ لە Super Bowl. چێب مامی لە ژێر فەرمانی دەستگیرکردنی نێودەوڵەتیدا بوو دوای ئەوەی لە ئۆکتۆبەری ٢٠٠٦ بە تۆمەتی "توندوتیژی خۆبەخشانە و دەستبەسەرداگرتن و هەڕەشەکردن" دژی هاوسەرێکی پێشووی تۆمەتبار کرا، هەروەها لە ١٤ی ئایاری ٢٠٠٧ وەڵامی بانگهێشتنامەی دادگا نەدایەوە. لە هاوینی ساڵی ٢٠٠٥ لە گەشتێکیدا بۆ جەزائیر، سیمۆن لە ماڵێکی سەر بە یەکێک لە هاوڕێکانی چێب مامیدا قفڵ بوو، لەوێ هەوڵی لەباربردنی منداڵی درا. دواتر لە فەرەنسا بۆی دەرکەوت کە کۆرپەکە هێشتا لە ژیاندایە و دواتر کچێکی لەدایک بووە. چێب مامی بەڕێوەبەرەکەی میشێل لێکۆری (بە ناوی میشێل لیڤی) تۆمەتبار کردبوو بە ڕێکخستنی پلانی لەباربردنی منداڵ؛ دواتر لیڤی بەهۆی پیلانگێڕی و ڕێکخستنی دەستدرێژییەکە سزای چوار ساڵ زیندانی بەسەردا سەپێندرا. چێب مامی چەند ڕۆژێک پێش دادگاییکردنی لە فەرەنسا دەستگیرکرا و لەلایەن بەرپرسانەوە لە فڕۆکەخانەیەکی پاریس دەستگیرکرا کاتێک لە ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٩ لە جەزائیرەوە گەیشتە ئەو وڵاتە. لە مانگی تەمموزی ساڵی ٢٠٠٩ دادگای پاریس بە تاوانی بەکارهێنانی ماددە هۆشبەرەکان و هەوڵدان بۆ لەباربردنی زۆرەملێ بە تاوانبار زانی و سزای پێنج ساڵ زیندانی بەسەردا سەپێندرا. لە ٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٠، پارێزەرەکانی داوای ئازادکردنی بە مەرجیان کرد، داواکارییەک کە لە ١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ ڕەتکرایەوە. بەڵام لە دووەم تانەدان، دادگای فەرەنسا ڕەزامەندی دەربڕی لەسەر ئازادکردنی بە مەرج لە ٢٣ی ئازاری ٢٠١١. لە مانگی تەمموزی ساڵی ٢٠١٥، چێب مامی ناچار بوو 200 هەزار یۆرۆ قەرەبووی چێب ڕەباح (لەدایکبووی ڕەبا زێرادین) بکاتەوە بەهۆی دزیکردنی دەقەکانی. ئەو گۆرانیانەی کە باس دەکرێن بریتین لە "Le raï c'est chic"، "Madanite"، "Ma vie deux fois" و "Gualbi Gualbi". سەرچاوە: بابەتی "Cheb Mami" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.