Morton Downey

دەربارەی ئەکتەر

جۆن مۆرتۆن داونی گۆرانیبێژ و وەرزشکاری ئەمریکی بوو لە نیوەی یەکەمی سەدەی بیستەمدا بەناوبانگ بوو لە ئەمریکا، لە کۆتاییەکانی بیست و سەرەتای ١٩٣٠دا زۆرترین سەرکەوتنی بەدەستهێنا. داونی نازناوی "شەیتنگێلی ئێرلەندی"ی لێنرا. داونی دەستی بە کاری گۆرانی وتن کرد وەک ئەندامێکی کۆری کڵێسای سێیەمی پیرۆزترین لە شاری والینگفۆرد. دەنگی واژۆکراوی داونی تینۆرێکی زۆر کرێمدار و زۆر بەرزی ئیرلەندی بوو، کە گوێگرێکی بێ ئاگادار بە ئاسانی دەتوانێت بە هەڵە بزانێت کە دەنگێکی مێینەیە. جەماوەریی ئەم جۆرە گۆرانییە پۆپی پیاوانەی کە زۆر دەستکرد و "سەرە" بوون لە کۆتاییەکانی بیستەکان و سەرەتای ساڵانی ١٩٣٠دا گەیشتە لوتکە. لە ناوەڕاستی ساڵانی ١٩٣٠دا، ستایلەکە لە مۆد دەرچوو و داونی هەندێک لە شێوازە فراوانەکانی کەمکردەوە و گواستنەوەی بۆ زەنگی دەنگی تا ڕادەیەک "سنگ"تر کرد. بۆ ماوەیەک لە ساڵانی ١٩٢٠دا داونی لەگەڵ ئۆرکێسترای پۆڵ وایتمان گۆرانی وت. بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٢٣ بۆ کۆمپانیای ئەدیسۆن ڕیکۆردز بە ناوی ساختە مۆرتۆن جەیمس تۆماری کردووە؛ ساڵی دواتر لەگەڵ ئۆرکێسترای S.S. Leviathan بۆ ڤیکتۆر تۆماری کرد. لە ساڵی ١٩٢٥ دەستی کرد بە تۆمارکردنی چوار ساڵ لە کۆمپانیای برونسویک ڕیکۆردز. لە ساڵی ١٩٢٦ لە بەرنامەی شەوانی پاڵم بیچدا بەناوبانگ بوو. داونی گەشتێکی لە لەندەن، پاریس، بەرلین، شاری نیویۆرک و هۆلیوود کرد]. هەروەها دەستی کرد بە دەرکەوتن لە فیلمەکاندا، لەوانە فیلمی Syncopation کە یەکەم فیلمە لەلایەن کۆمپانیای RKO Radio Pictures بڵاوکرایەوە. هەروەها داونی گۆرانیبێژ بوو کە سەرکەوتووترین ژمارەکانی بریتین لە "هەموو شتێک پێویستم بە کەسێکی وەک تۆیە"، "ئاسمانەکانی کالیفۆرنیا"، "لە دۆڵی گوڵەکان"، "ئێستا تۆ لە باوەشمدایت"، "زەردەخەنەکەت شیرین بکە"، "بەو شێوەیە ئیملای ئێرلەندا دەکەم"، "هیچ شتێکی نوێ نییە"، و "مانگی واباش". لە ساڵی ١٩٤٩ پەیوەندی بە کۆمپانیای ئاسکاپەوە کردووە. گۆرانیبێژی بەناوبانگی تێنۆر، بیل کێنی، داونی بت کردووە و پێدەچێت ئەو گەورەترین کاریگەری کێنی بووە. لێکچوونەکانی ستایل دەتوانرێت لە سەرەتاییترین تۆمارەکانی کێنی لەگەڵ The Ink Spots ببیسترێت. لە ساڵی ١٩٣٠ داونی دەستی کرد بە پەخشی ڕادیۆیی نیشتمانی دوای کردنەوەی یانە شەوانەکەی خۆی (The Delmonico) لە نیویۆرک. لە ساڵی ١٩٣٢ وەک "گۆرانیبێژی ڕادیۆیی ساڵ"ی ئەمریکا هەڵبژێردرا، لەو کاتەدا داونی شەوانە لە پەخشی ڕادیۆیی کاتژمێری چارەکی وشتردا بەشداری دەکرا. لە ٥ی شوباتی ١٩٤٥ بەرنامەی نووسراوی گۆرانییەکانی مۆرتۆن داونی لە تۆڕی شین کەناڵی NBC ەوە گواسترایەوە بۆ سیستەمی پەخشی هاوبەش. ئەم هەنگاوە دوای ئەوە هات کە بەرپرسانی تۆڕی شین سیاسەتێکیان گرتەبەر "دژی بەکارهێنانی نووسینەوە بۆ بەرنامەکانی سەرچاوەی تۆڕ، تەنها لەو شوێنانە نەبێت کە کێشە تەکنیکییەکان پەخشی ڕاستەوخۆ پووچەڵ دەکەنەوە". لە ئەنجامی ئەو گۆڕانکارییەدا ژمارەی وێستگەکانی هەڵگری بەرنامەکە زیاتر لە دوو هێندە زیادی کردووە. لە ساڵانی ١٩٣٠دا تۆماری بۆ کۆمپانیاکانی ARC و Hit of the Week و Decca Records کردووە و لە ساڵانی ١٩٤٠دا تۆمارەکانی بۆ کۆمپانیای Columbia Records تۆمارکردووە. لە ساڵی ١٩٤٩ەوە مۆرتۆن داونی دەستی کرد بە دەرکەوتن لە تەلەفزیۆن. لە ساڵی ١٩٥٠ تا ١٩٥١ هاوبەشی میوانداری ئەستێرەی خێزانەکەی کردووە.