Satyajit Ray

دەربارەی ئەکتەر

ساتیاجیت ڕەی (بە ئینگلیزی : Satyajit Ray ) (٢ی ئایاری ١٩٢١ - ٢٣ی نیسانی ١٩٩٢) سینەماکاری بەنگالی هیندی بوو، بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک یەکێک لە گەورەترین سینەماکارانی سەدەی بیستەم دادەنرێت. ڕەی لە شاری کەلکەتا لە خێزانێکی بەنگالی لەدایکبووە کە لە جیهانی هونەر و ئەدەبدا دیار بوون. ڕای وەک هونەرمەندێکی بازرگانی دەستی بە کاری هونەری کردووە، دوای ئەوەی سینەماکاری فەرەنسی جان ڕینۆیر و بینینی فیلمی نیوریالیستی ئیتاڵی ڤیتۆریۆ دی سیکای دزەکانی پاسکیل (1948) لە سەردانێکیدا بۆ لەندەن، سەرنجی ڕاکێشاوە بۆ فیلمسازی سەربەخۆ. ڕەی دەرهێنانی ٣٦ فیلمی کردووە، لەوانە فیلمی درێژ، فیلمی دۆکیۆمێنتاری و کورتە فیلم. هەروەها نووسەری چیرۆکی خەیاڵی، بڵاوکەرەوە، وێنەکێش، خەتنووس، ئاوازدانەری مۆسیقا، دیزاینەری گرافیک و ڕەخنەگری فیلم بووە. چەندین کورتە چیرۆک و ڕۆمانی نووسیوە، بە پلەی یەکەم ئامانجی منداڵان و هەرزەکاران بووە. فێلودا، چەقۆکێش و پرۆفیسۆر شۆنکو، زانا لە چیرۆکە زانستییە خەیاڵییەکانیدا، کارەکتەری خەیاڵی بەناوبانگن کە لەلایەن ئەوەوە دروستکراون. لەلایەن زانکۆی ئۆکسفۆردەوە بڕوانامەی فەخری پێبەخشرا. یەکەم فیلمی ڕەی بە ناوی پاتەر پانچالی (١٩٥٥) یازدە خەڵاتی نێودەوڵەتی بەدەستهێنا، لەوانە یەکەم خەڵاتی باشترین بەڵگەنامەی مرۆیی لە فێستیڤاڵی فیلمی کان لە ساڵی ١٩٥٦. ئەم فیلمە لەگەڵ ئاپاراجیتۆ (١٩٥٦) و ئاپور سانسار (جیهانی ئاپو) (١٩٥٩) سێبەری ئاپو پێکدەهێنن. ڕەی سیناریۆ و کاستینگ و تۆمارکردن و مۆنتاژکردنی ئەنجامدا و ناونیشانی کریدت و مادەی بانگەشەی خۆی دیزاین کرد. ڕەی لە ژیانی هونەریدا چەندین خەڵاتی گەورەی وەرگرتووە، لەوانە 32 خەڵاتی نیشتمانی فیلمی هیندستان، ژمارەیەک خەڵات لە فێستیڤاڵە نێودەوڵەتییەکانی فیلم و ئاهەنگەکانی خەڵاتکردن، هەروەها خەڵاتی ڕێزلێنانی ئۆسکار لە ساڵی 1992. حکومەتی هیندستان لە ساڵی 1992 بە خەڵاتی بەهارات ڕاتنا ڕێزی لێگرت.