Hans Richter

دەربارەی ئەکتەر

یەکەم پەیوەندییەکانی ڕیختەر لەگەڵ هونەری مۆدێرن لە ساڵی ١٩١٢ لە ڕێگەی "بلاو ڕیتەر" و لە ساڵی ١٩١٣ لە ڕێگەی گەلەری "ئێرستەر دۆیچەر هێربستسالۆن" "دێر سترۆم" بوو، لە بەرلین. لە ساڵی ١٩١٤ لە ژێر کاریگەری کوبیزمدا بوو. بەشداری لە گۆڤاری خولیی Die Aktion لە بەرلین کردووە. یەکەم پێشانگای لە ساڵی ١٩١٦ لە میونشن بوو، کۆمپانیای دای ئەکشن وەک چاپێکی تایبەت لەسەری بڵاوکردەوە. هەر لەو ساڵەدا بریندار دەبێت و لە سوپا دەرچووە و دەچێتە زیوریخ و پەیوەندی بە بزووتنەوەی دادا دەکات. ڕێختەر پێی وابوو کە ئەرکی هونەرمەند ئەوەیە چالاکانە سیاسی بێت و دژایەتی شەڕ بکات و پاڵپشتی شۆڕش بکات. یەکەم بەرهەمی ئەبستراکت لە ساڵی ١٩١٧ دروستکرا، لە ساڵی ١٩١٨ هاوڕێیەتی ڤایکینگ ئێگلینگ دەکات و ئەو دووانە پێکەوە تاقیکردنەوەیان لەگەڵ فیلمدا کردووە. ڕێختەر هاوبەشی دامەزرێنەری کۆمەڵەی هونەرمەندان شۆڕشگێڕ بوو لە زیوریخ، لە ساڵی ١٩١٩. هەر لەو ساڵەدا یەکەم فیلمی Prélude (ئۆرکێسترایشنێک لە بابەتێک کە لە یازدە وێنەکێشان پەرەی پێدراوە) دروستکرد. لە ساڵی ١٩٢٠ ئەندامی گروپی نۆڤەمبەر بووە لە بەرلین و بەشداری لە گۆڤاری خولی هۆڵەندی دی ستیل کردووە. بە درێژایی ژیانی هونەری خۆی بانگەشەی ئەوەی دەکرد کە فیلمەکەی لە ساڵی ١٩٢١ بە ناوی ڕیتموس ٢١ یەکەم فیلمی ئەبستراکت بووە کە تا ئێستا دروستکرابێت. ئەم ئیدیعایە ڕاست نییە: پێش ئەو لە نێوان ساڵانی ١٩١١ بۆ ١٩١٢ (وەک لە مانیفێستی فیوتۆریستەکانی سینەمادا ڕاپۆرتیان کردووە)، برۆنۆ کۆرا و ئارناڵدۆ جینای ئایندەپەرستی ئیتاڵی، هەروەها هاوڕێ هونەرمەندی ئەڵمانی واڵتەر ڕوتمان کە لە ساڵی ١٩٢٠دا فیلمی لیختسپیل ئۆپوس ١ی بەرهەمهێناوە فیلم. ڕێختەر لە ساڵی ١٩٤٠ لە سویسرا ڕووی لە ئەمریکا کردووە و بووەتە هاووڵاتییەکی ئەمریکی. لە پەیمانگای تەکنیکەکانی فیلم لە کۆلێژی سیتی نیویۆرک وانەبێژ بووە. لەوکاتەی لە شاری نیویۆرک دەژیا، ڕیختەر دەرهێنەری دوو فیلمی درێژە بە ناوەکانی خەونەکان کە پارە دەتوانێت بکڕێت (١٩٤٧) و ٨ x ٨: سۆناتایەکی شەترەنج لە ٨ جوڵە (١٩٥٧) بە هاوکاری ماکس ئێرنست، جین کۆکتۆ، پۆڵ بۆولز، فێرناند لیگەر، ئەلێکساندەر کاڵدەر، مارسێل دوشامپ و چەندانی تر، کە بەشێکی لەسەر چەمەکەی ماڵە هاوینەییەکەی لە ساوسبێری، ١٩٥٧ وێنەگیراوە. کۆنتێکتیکۆت. لە ساڵی ١٩٥٧ فیلمێکی بە ناوی داداسکۆپ بە شیعر و نۆسینی ڕەسەن کە لەلایەن خوڵقێنەرەکانیانەوە قسەی پێدەکرا، تەواو دەکات. لە دوای ساڵی ١٩٥٨، ڕیختەر بەشێکی ساڵەکەی لە ئەسکۆنا و کۆنتێکتیکۆت بەسەر برد و گەڕایەوە بۆ کاری نیگارکێشی. لە ساڵی ١٩٦٣دا کورتە فیلمی "لە سێرکەوە بۆ مانگ" لەسەر هونەرمەندی ئەمریکی ئەلێکساندەر کاڵدەر دەرهێنراوە. ڕیختەر لە ساڵی ١٩٧٦ لە شاری مینسیۆی سویسرا کۆچی دوایی کردووە.