Mohamad Ali Fardin

دەربارەی ئەکتەر

محەمەد عەلی فەردین (بە فارسی: محمدعلی فردین، ٤ی شوباتی ١٩٣١ – ٦ی نیسانی ٢٠٠٠) ئەکتەری دیار و دەرهێنەری فیلم و زۆرانبازی ئازادی ئێران بوو. فەردین لە ناوچەیەکی هەژار لە باشووری تاران لەدایک بووە و گەورە بووە. گەورەترینی سێ منداڵ بوو.[1] دوای تەواوکردنی خوێندنی ئامادەیی، فەردین پەیوەندی بە هێزی ئاسمانییەوە کرد و لە تەمەنی بیست ساڵیدا بوو بە زۆرانبازی ئازاد؛ لە پاڵەوانێتی زۆرانبازی جیهانی ساڵی ١٩٥٤ میدالیای زیوی بەدەستهێنا و لە ساڵی ١٩٥٧ پلەی چوارەمی بەدەستهێنا. ئەو ئەکتەرێکی سەرەکی بەناوبانگ بوو لە سینەمای ئێراندا، و دوای ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمێکی ئێرانی بە هەمان ناونیشان (سۆڵتان غەلبها) بە نازناوی، پاشای دڵەکان ناسرابوو. لە ساڵانی شەستەکاندا ناوبانگێکی زۆری بەدەستهێنا. بۆ خەڵکی ئاسایی ئێرانی، کەسایەتییەکی قارەمان بوو کە وەک بەدیلێک بۆ ئەستێرەکانی سینەما غەیرە ئێرانی کاری دەکرد. ئەو بە شێوەیەکی کۆنەپەرستانە وەک ئەو کوڕە سەختە هەژارە کە دڵی زێڕین بوو کە کچەکەی لە کۆتاییدا بەدەستهێنا. فیلمەکانی بریتین لە، بێهشت دەرگا نیست، غەزەل، گەنجە قارون. لە دوای شۆڕشی ئێران لە ساڵی 1979 تەنیا لە دوو فیلمی دیکەدا ڕۆڵی گێڕاوە بە ناوەکانی بار فەراز ئاسێمانها و بەرزەخیحە. هەروەها لە فیلمی بۆلیوودی هیندستانی ئێرانی سوباح ئۆ شام (1972) ڕۆڵی گێڕاوە کە شانبەشانی وەحیدە ڕەحمان، سەنجیڤ کاپوور، سیمین غەفاری و ئازەر ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕاوە. فیلمەکە لە دەرهێنانی تاپی چاناکیا بووە. دەنگی ئەو لە فیلمەکەدا لەلایەن ساتێن کاپوەوە دۆبلاژ کراوە. فەردین لە ئەنجامی وەستانی دڵ لە ٦ی نیسانی ٢٠٠٠ لە تەمەنی ٦٩ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد، هەواڵی مردنەکەی تا ڕادەیەکی زۆر لەلایەن ڕادیۆ و تەلەفزیۆنی دەوڵەتییەوە پشتگوێ خرا، کە بەپێی دیکتاتۆری دامەزراوەی ئیسلامی بەڕێوەدەبرا، کە کاری نواندنەکەی پەسەند نەکردبوو و فیلمەکانی لە دوای شۆڕشی ١٩٧٩ قەدەغە کردبوو. لە گۆڕستانی بێهەشت زەهرا لە تاران بەخاک سپێردرا. لە تاران زیاتر لە ٢٠ هەزار کەس لە پرسەکەی بەشدارییان کرد.