John Lennon

دەربارەی ئەکتەر

جۆن وینستن ئۆنۆ لێنۆن، MBE (٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٠ – ٨ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠) مۆسیقاژەن و گۆرانیبێژ و ئاوازدانەرێکی ئینگلیزی بوو کە وەک یەکێک لە ئەندامانی دامەزرێنەری بیتڵز ناوبانگێکی جیهانی بەدەستهێنا، کە یەکێک بوو لە سەرکەوتووترین ئەکتە بازرگانییەکان و ڕەخنەگران لە مێژووی مۆسیقای باودا. لەگەڵ هاوڕێی بیتڵ پۆڵ مەکارتنی، یەکێک لە سەرکەوتووترین هاوبەشییەکانی گۆرانی نووسینی سەدەی بیستەمیان پێکهێنا. لێنۆن لە لیڤەرپوول لەدایکبووە و گەورە بووە، لە تەمەنی هەرزەکاریدا خەریکی شێتی سکیفڵ بووە؛ یەکەم گرووپی بەناوی The Quarrymen لە ساڵی ١٩٦٠ پەرەی سەند و بوو بە بیتڵز. لەگەڵ هەڵوەشاندنەوەی گروپەکە لە کۆتایی ئەو دەیەدا، لێنۆن دەستی بە کاری تاکەکەسی کرد کە ئەلبوومەکانی جۆن لێنۆن/پلاستیک ئۆنۆ باند و ئیماجین و گۆرانییە ئایکۆنییەکانی وەک "Give Peace a Chance" و "Imagine"ی بەرهەمهێنا کە ڕەخنەگران ستایشی زۆریان کرد. لێنۆن لە ساڵی ١٩٧٥ خۆی لە بازرگانی مۆسیقا جیاکردەوە بۆ ئەوەی کات بۆ خێزانەکەی تەرخان بکات، بەڵام لە ساڵی ١٩٨٠ بە ئەلبوومێکی نوێ بە ناوی دابل فانتازیا سەریهەڵدایەوە. دوای سێ هەفتە لە ئازادکردنی لەلایەن مارک چاپمانەوە کوژرا. لێنۆن لە مۆسیقا و نووسین و وێنەکێشان و لە فیلم و چاوپێکەوتنەکاندا سروشتێکی یاخی و ژیرییەکی توندڕەوی ئاشکرا کرد و لە ڕێگەی چالاکییە سیاسی و ئاشتییەکەیەوە بووە جێگەی مشتومڕ. لە ساڵی ١٩٧١ ڕووی لە شاری نیویۆرک کرد و لەوێ ڕەخنەکانی لە جەنگی ڤێتنام بووە هۆی ئەوەی کە ئیدارەی ڕیچارد نیکسۆن هەوڵێکی درێژخایەنی بدات بۆ دیپۆرتکردنەوەی، لە کاتێکدا گۆرانییەکانی وەک سروود لەلایەن بزووتنەوەی دژە جەنگەوە وەرگیراون. تا ساڵی ٢٠١٠ فرۆشی ئەلبوومی تاکە کەسی لێنۆن لە ئەمریکا ١٤ ملیۆن یەکە تێپەڕاندووە و وەک نووسەر، هاوکار نووسەر یان ئەکتەر بەرپرسیارە لە ٢٧ گۆرانی ژمارە یەک لە چارتی ئەمریکی هۆت ١٠٠. لە ساڵی ٢٠٠٢ لە ڕاپرسییەکی بی بی سی لەسەر ١٠٠ گەورەترین بەریتانی دەنگی پێدرا و لە ساڵی ٢٠٠٨ ڕۆڵینگ ستۆن پلەی پێنجەمی گەورەترین گۆرانیبێژی هەموو سەردەمەکانی دانا. دوای مردنی لە ساڵی ١٩٨٧ ناوی هاتە ناو هۆڵی ناوبانگەکانی گۆرانیبێژان و لە ساڵی ١٩٩٤ لە هۆڵی ناوبانگەکانی ڕۆک و ڕۆڵ.